Bác sĩ Mai Trung Dũng và chiếc máy kéo đốt sống cổ.

Máy kéo đốt sống cổ” - một cụm từ nặng tính chuyên môn đến mức dễ trở thành vô cảm với một kẻ ngoại đạo như tôi. Nhưng với những người bệnh đã trở thành cư dân có “hộ khẩu” thường xuyên của các bệnh viện thì “máy kéo đốt sống cổ” là một loại máy rất quan trọng, giúp xoa dịu nỗi đau, phục hồi chức năng, chữa được nhiều bệnh tật. Ở các khoa phục hồi chức năng của mọi bệnh viện, một trong những phương pháp chữa bệnh chủ yếu là xoa bóp và bấm huyệt. Việc điều trị cho bệnh nhân rất cần thời gian và công sức không những của những người thầy thuốc mà cả sự kiên trì của bệnh nhân. Có rất nhiều loại bệnh mà việc điều trị phải tập trung vào cái… cổ của con người. Thông qua xoa bóp, bấm huyệt các đốt sống cổ, hệ thần kinh như một cỗ máy được vận hành tốt hơn, xử lý được nhiều “hỏng hóc” khác. Vì thế, máy kéo đốt sống cổ ra đời đã trở thành cánh tay kéo dài cho người bác sĩ điều trị lĩnh vực phục hồi chức năng…

Năm 1999, chàng trai quê Nga Sơn (Thanh Hóa) Mai Trung Dũng tốt nghiệp đại học và được điều về Bệnh viện Quân y 354 công tác tại khoa Phục hồi chức năng. Công việc hằng ngày khiến anh thường xuyên tiếp xúc với việc giúp người bệnh rèn luyện vươn lên chiến thắng bệnh tật, sớm trở về với đời thường. Có khi, con đường để chiến thắng phải bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt nhất. Là bác sĩ trẻ, Dũng thường xuyên được cấp trên giao vận hành những loại máy phục hồi chức năng hiện đại nhất, trong đó có máy kéo đốt sống cổ. Ngày qua ngày, nhiều lần, những đồng nghiệp trong khoa ngạc nhiên thấy chàng bác sĩ trẻ đứng đăm chiêu nhiều lần bên chiếc máy kéo đốt sống cổ. Máy thuộc loại hiện đại, vừa nhập của Nhật Bản, giá trị lên tới hàng trăm triệu đồng. Thấy Dũng cứ ghi ghi, chép chép, một đồng nghiệp tới vỗ vai:

- Này! Cậu định chuyển ngành thành một Ê-đi-xơn trong bệnh viện, chuyên đi chế tạo máy hả?

- Chế tạo chứ, tại sao không? Dũng nói nửa đùa nửa thật.

Nhưng đó là lời nói thật. Một bữa, Dũng ngập ngừng đặt lên bàn đồng chí chủ nhiệm khoa ý tưởng cải tiến chiếc máy kéo đốt sống cổ “thuần Việt”. Anh còn mạnh dạn đưa ra con số ấn tượng: Nếu làm một chiếc máy hoàn chỉnh cũng chỉ mất khoảng 5 triệu đồng, trong khi đó, một chiếc máy kéo giãn đốt sống, nhập từ Nhật đã mất hơn 115 triệu đồng. Nhưng tiền không phải là lý do chính. Có lần, một cụ già đã thành thật bảo Dũng: “Tôi sợ cái máy lắm chú ơi! Nhưng vì bệnh tật nên phải cố, tôi nhắm mắt cho máy kéo cũng được!”. Câu nói ấy đã làm Dũng trăn trở, nhiều đêm mất ngủ. Anh muốn tìm cách “nâng tầm” chiếc máy kéo đốt sống cổ, giúp người bệnh chữa bệnh hiệu quả nhất. Là bác sĩ hằng ngày tiếp xúc với người bệnh, trực tiếp vận hành máy, Dũng hiểu từng cơn đau, từng cái giật mình của người bệnh. Anh cũng hiểu cả cái hay, cái “chưa được” của máy. Chiếc máy nhập ngoại rất tốt, nhưng chưa khắc phục được một số nhược điểm như: tốc độ kéo hơi nhanh, mạnh, gây ra tác động khi kéo, làm người bệnh cảm thấy đột ngột, kích thích thần kinh giao cảm, gây ra triệu chứng tăng nhịp tim, hồi hộp trống ngực, chóng mặt và hoa mắt… Phải “hóa giải’ tất cả những “khuyết tật” ấy.

Được chủ nhiệm khoa gật đầu, Dũng lao vào nghiên cứu, tìm hiểu. Ý tưởng thì đã có, “bệnh” của máy cũng đã hay. Chỉ ngặt một nỗi, máy nhập ngoại, có cấu hình đã lập trình sẵn, thiết bị lại bán trọn gói, không thể mua sắm, cải tiến đơn giản như chữa xe máy, xe đạp. Chỉ còn một cách… Thế là cứ hết ca trực, cởi chiếc áo blu trắng là bác sĩ - đại úy Mai Trung Dũng lại có mặt ở các cửa hàng sắt để gò gò, hàn hàn, như một người thợ sắt thực sự. Bàn tay bác sĩ quen cầm kéo, cầm dao mổ, vận hành máy nay phồng rộp, bỏng rát. Dũng không nhớ mình đã đến bao nhiêu cửa hàng cơ khí, thậm chí cả nhiều cửa hàng bán sắt vụn. Thấy anh về khoa nhiều lúc vẫn hì hục lắp lắp, mài mài, có người còn đùa “có công mài sắt, có ngày thành… dùi”. Khó khăn lớn nhất đối với Dũng: anh không phải là dân kỹ thuật, nên vừa làm, vừa mày mò và rút kinh nghiệm. Ngoài ra, Dũng còn phải đọc thêm tài liệu, học hỏi các chuyên gia và kỹ sư khoa trang bị. Khi đã hoàn thiện đề tài, Dũng đến những cửa hàng linh kiện điện tử, cửa hàng sắt tìm những thiết bị phù hợp với tính năng của việc chế tạo máy. Nhưng Dũng không nản chí, hơn 6 tháng mày mò, nghiên cứu, chiếc máy kéo giãn đốt sống cổ đã hoàn thành. Máy không những tiết kiệm hàng trăm triệu đồng mà còn giúp người bệnh không còn “choáng” như trước kia dùng máy ngoại... Máy có thể tăng và giảm lực kéo từ từ, thậm chí có những lúc tăng lực tối đa mà người bệnh tưởng như chưa kéo, không gây ra phản ứng đột ngột. Mỗi lần điều trị cho người bệnh mất khoảng 30 phút và mỗi ngày, khoa Phục hồi chức năng điều trị được hơn 10 bệnh nhân.

Câu chuyện bác sĩ Dũng và chiếc máy kéo đốt sống cổ đã giúp chúng tôi mạnh dạn có thêm nhiều cải tiến trong công tác chữa bệnh. Đừng nghĩ cứ máy móc ngoại là “siêu”, hãy tư duy và hãy hành động! Thạc sĩ-bác sĩ Đào Ngọc Ca, Chủ nhiệm khoa Phục hồi chức năng nói với chúng tôi: “Năm tới, trên cơ sở thành công của Dũng, chúng tôi sẽ cho ra mắt thêm máy kéo giãn thắt lưng, rất hiệu quả với những người bị thoái hóa đốt sống”.

Bài và ảnh: Nguyễn Hồng Anh